Wat is een PTA? Betekenis en wat erin staat

Door het team van Cijfer Berekenen · Gepubliceerd op 24 oktober 2026 · Feiten gecontroleerd met de bronnen onderaan · Over ons

Een PTA is het programma van toetsing en afsluiting. Je school legt daarin per vak vast welke stof in het schoolexamen zit, wat elke toets toetst, hoe en wanneer je toetsen en herkansingen maakt en hoe zwaar elke toets meetelt. Het PTA moet voor 1 oktober bij de Inspectie liggen.

In de bovenbouw hoor je het woord PTA vaak. Je mentor noemt het, je docent verwijst ernaar en op je cijferlijst staan “PTA toetsen”. Maar wat is het precies? In deze gids lees je wat de regels zeggen. We gebruiken de uitleg van het DUO Examenloket, de dienst die scholen helpt met examenregels.

PTA betekenis in een zin

PTA betekent programma van toetsing en afsluiting. Het is het plan voor je schoolexamen (SE). Elke school maakt een eigen PTA. Daardoor kan het PTA op jouw school anders zijn dan op een school in de buurt.

Wat moet er in een PTA staan?

DUO noemt een paar minimale eisen. Per vak moet het PTA dit vertellen:

Welke stof van het examenprogramma in het schoolexamen wordt getoetst.
Welke extra stof het bestuur eventueel heeft toegevoegd.
Wat er in iedere toets wordt getoetst.
Hoe de toetsen worden afgenomen: mondeling, schriftelijk of als praktische opdracht.
In welke periodes de toetsen en de herkansingen van het schoolexamen zijn.
Hoe zwaar iedere toets meetelt, of hoe je SE-cijfer wordt berekend.

Ook moet duidelijk zijn welke stof overlapt met het centraal examen. En welke onderwerpen volgens het examenprogramma niet verplicht zijn.

Weging: het belangrijkste deel voor je cijfer

Voor jouw cijfers is de weging het nuttigste deel van het PTA. Een toets met weging 3 telt drie keer zo zwaar als een toets met weging 1. Je SE-cijfer is dan een gewogen gemiddelde.

Een voorbeeld met verzonnen cijfers:

Toets	Cijfer	Weging
Leesvaardigheid	6,4	2
Mondeling	7,5	1
Betoog schrijven	5,8	3
Literatuurdossier	7,0	2

Zo reken je: (6,4 x 2 + 7,5 x 1 + 5,8 x 3 + 7,0 x 2) / (2 + 1 + 3 + 2) = 51,7 / 8 = 6,46.

Je kunt dit ook invullen bij de rekenhulp gemiddelde cijfer berekenen. Die rekent met weging en laat zien hoe het afgerond wordt.

Sommige scholen werken met percentages in plaats van een weging. Dat rekent op dezelfde manier. Een toets van 25 procent is net zo zwaar als weging 25.

Afronden van je SE-cijfer

Je school kiest zelf hoe het SE-cijfer wordt afgerond. Volgens DUO staat dat in het PTA of in het examenreglement. Bij vakken met een centraal examen rekent de school vaak met een decimaal. Bij vakken zonder centraal examen wordt het SE-cijfer meteen je eindcijfer, en dat is een heel cijfer.

Wanneer krijg je het PTA?

Het schoolbestuur moet het PTA voor 1 oktober digitaal naar de Inspectie sturen. Jij moet het kunnen downloaden of een geprinte versie kunnen krijgen. Je school vertelt waar je het vindt.

Lees het meteen aan het begin van het schooljaar. Dan weet je wanneer de zware toetsen zijn en kun je je planning erop aanpassen.

Mag het PTA veranderen?

Ja, maar alleen in bijzondere gevallen. Volgens DUO kan dat als er een duidelijke fout in staat of als een onverwachte situatie het onmogelijk maakt om het PTA uit te voeren. Dan gelden deze regels:

Alleen het bestuur kan toestemming geven.
De examencommissie geeft advies en de MR moet instemmen.
Alle verplichte onderdelen moeten in het PTA blijven.
De school uploadt het nieuwe PTA voor de Inspectie.
Leerlingen en ouders van minderjarige leerlingen krijgen bericht.

Een docent kan het PTA dus niet zomaar zelf aanpassen.

PTA, SE en CE: hoe hangt het samen?

Voor de meeste vakken heb je twee delen:

Het schoolexamen (SE). Dat maak je op school, volgens het PTA.
Het centraal examen (CE). Dat is voor iedereen in Nederland gelijk en wordt genormeerd met de N-term.

Je eindcijfer is het gemiddelde van SE en CE, afgerond op een heel cijfer. Een hoog SE-cijfer geeft je dus ruimte voor het CE. Met de N-term rekenhulp zie je welk CE-cijfer je nodig hebt voor een eindcijfer van 6.

Let op: voor de uitslag op havo en vwo moet het gemiddelde van al je CE-cijfers minstens 5,5 zijn (Examenblad.nl). Een hoog SE helpt bij je eindcijfer, maar niet bij die eis. Lees meer in de gids over de slaag-zakregeling havo.

Herkansingen in het PTA

In het PTA staan ook de periodes voor herkansingen van het schoolexamen. Hoeveel toetsen je mag herkansen en welke, bepaalt je school. Dat is iets anders dan het herkansen van het centraal examen. Daarover lees je meer in de gids herkansen examen.

Tips om je PTA te gebruiken

Zet alle toetsen met hun weging in een lijst.
Bereken na elke toets je gewogen gemiddelde.
Kijk met welk cijfer moet ik halen wat je op de volgende toets nodig hebt.
Vraag je mentor als iets in het PTA niet duidelijk is.

Kort samengevat

PTA betekent programma van toetsing en afsluiting.
Het beschrijft per vak de toetsen van het schoolexamen, met stof, vorm, periode en weging.
De school stuurt het voor 1 oktober naar de Inspectie en jij moet het kunnen krijgen.
Veranderen mag alleen bij een fout of onverwachte situatie, met toestemming van het bestuur.

Rekenhulpen bij deze gids

Veelgestelde vragen

Wat betekent PTA?

PTA staat voor programma van toetsing en afsluiting. Het is het plan van je school voor het schoolexamen: welke toetsen je krijgt, wat erin zit, wanneer ze zijn en hoe zwaar ze meetellen.

Waar vind ik mijn PTA?

Bij je eigen school. Volgens DUO moet je het PTA kunnen downloaden of een geprinte versie kunnen krijgen. De school vertelt hoe je eraan komt, vaak via de website of de leerlingomgeving.

Mag een school het PTA halverwege veranderen?

Alleen als er een duidelijke fout is of een onverwachte situatie waardoor het PTA niet uitgevoerd kan worden. Het bestuur moet toestemming geven, met advies van de examencommissie en instemming van de MR. De school moet leerlingen en ouders informeren.

Hoe bereken ik mijn SE-cijfer met het PTA?

Zoek in het PTA de weging van elke toets. Vul je cijfers met die weging in bij de rekenhulp voor een gewogen gemiddelde. Je school kan ook een andere berekening voorschrijven; die staat dan in het PTA.

Is een PTA hetzelfde als het examenreglement?

Nee. Het examenreglement bevat de regels van het examen, zoals wat er gebeurt bij ziekte of fraude. Het PTA beschrijft per vak de toetsen. Ze horen wel bij elkaar.